2.3.6. Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt súng săn, vũ khí thô sơ (Điều 306 BLHS)

2.3.6. Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao hoặc công cụ hỗ trợ (Điều 306 BLHS)

(1) Xác định vấn đề đặt ra, giả định cần chứng minh và căn cứ pháp lý

Vấn đề đặt ra

Trên cơ sở các tài liệu, chứng cứ đã được thu thập, cần xác định liệu hành vi của các cá nhân/tổ chức có đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định của pháp luật hình sự hay không?

Giả định cần chứng minh

Hành vi của cá nhân/tổ chức thõa mãn đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội sản xuất, buôn bán hàng cấm theo Điều 306 BLHS.

Căn cứ pháp lý

- Điều 306 BLHS;

- Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024;

- Nghị quyết số 03/2022/NQ-HĐTP.

(2) Xác định vấn đề cần chứng minh

Mấu chốt cần chứng minh:

- Đối tượng tác động: Súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao, vũ khí khác có tính năng, tác dụng tương tự như súng săn, vũ khí thể thao hoặc công cụ hỗ trợ theo quy định pháp luật.

- Hành vi khách quan: Thực hiện một trong các hành vi chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép đối tượng tác động trên.

- Yếu tố lỗi: Chủ thể có biết rõ hành vi là trái pháp luật nhưng vẫn cố ý thực hiện.

- Chủ thể: Chủ thể thực hiện thoả mãn dấu hiệu chủ thể tội phạm.

Nội dung vấn đề cần chứng minh:

Khách thể

Xâm phạm vào trật tự quản lý nhà nước đối với việc chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao, vũ khí khác có tính năng, tác dụng tương tự như súng săn, vũ khí thể thao hoặc công cụ hỗ trợ[1].

Mặt khách quan

- Hành vi khách quan:

+ Chế tạo: là hành vi làm mới hoàn toàn hoặc lắp ráp từ những bộ phận của vũ khí, phương tiện và có giá trị sử dụng theo tính năng của chúng.

+ Tàng trữ: là hành vi cất giấu những đối tượng này một cách trái phép mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép tại nơi ở, nơi làm việc, trong người, hành lý hoặc những vị trí khác…

+ Vận chuyển: là hành vi đưa vũ khí từ nơi này đến nơi khác dưới bất kỳ hình thức nào trái quy định của pháp luật mà không phụ thuộc vào quãng đường, phương tiện vận chuyển.

+ Sử dụng: là hành vi sử dụng không có giấy phép hoặc không được phép của người hoặc cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

+ Mua bán: là hành vi trao đổi qua lại trái với quy định pháp luật.

+ Chiếm đoạt: là hành vi cố ý chiếm giữ một cách trái phép bằng cách thức như trộm cắp, cướp, cướp giật, lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm…

- Điều kiện khác: Để truy cứu TNHS đòi hỏi chủ thể phạm tội này trước đó đã từng bị xử lý vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều 306 hoặc đã bị kết án về tội này nhưng chưa được xoá án tích mà còn vi phạm.

- Thời gian, địa điểm phạm tội: Xem phân tích tương tự tại phần (2) mục 2.3.3.

Chủ thể

Là cá nhân phạm tội  đạt đủ tuổi chịu TNHS theo Điều 12 BLHS và có năng lực TNHS.

Mặt chủ quan

Xem phân tích tương tự ở phần (2) mục 2.3.1

(3) Chứng cứ

Nguồn chứng cứ

Có thể thu thập một số chứng cứ sau:

- Chứng cứ về đối tượng tác động:

+ Súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao, công cụ hỗ trợ, vũ khí khác;

+ Kết luận giám định đối với súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao, công cụ hỗ trợ, vũ khí khác; kết luận giám định về tỷ lệ tổn thương cơ thể (nếu có);

+ Hình ảnh, công cụ phương tiện để chế tạo những vật dụng trên.

- Chứng cứ về hành vi phạm tội:

+ Hồ sơ, tài liệu chứng minh thông tin liên quan đến giao dịch như hoá dơn, hợp đồng, tin nhắn, email… liên quan đến hành vi vi phạm.

+ Tài liệu thể hiện tiền án, tiền sự của người phạm tội;

+ Hồ sơ xử lý vi phạm (nếu có);

+ Tài liệu liên quan đến việc thu lợi bất chính từ việc buôn bán, chế tạo vũ khí.

- Nguồn chứng cứ khác: Xem phân tích tương tự ở phần (2) mục 2.3.1

Xử lý vật chứng

- Căn cứ pháp lý: Điều 47 BLHS; Điều 106 BLTTHS.

- Hướng xử lý:

+ Đối với vật chứng là công cụ, phương tiện phạm tội, vật cấm tàng trữ, lưu hành thì bị tịch thu, nộp ngân sách nhà nước hoặc tiêu hủy; Trường hợp chủ thể phạm tội không phải chủ sở hữu hợp pháp thì trả lại cho chủ sở hữu hợp pháp nếu họ không biết và không liên quan đến hành vi phạm tội.

+ Đối với vật chứng là tiền bạc hoặc tài sản do phạm tội mà có thì bị tịch thu, nộp ngân sách nhà nước;

+ Đối với vật chứng không có giá trị hoặc không sử dụng được thì bị tịch thu và tiêu hủy.

(4) Hình phạt

Cá nhân

- Khoản 1: Phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

- Khoản 2: Phạt tù từ 01 năm đến 05 năm nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

+ Có tổ chức; 

+ Vật phạm pháp có số lượng lớn;

+ Vận chuyển, mua bán qua biên giới;

+ Làm chết người;

+ Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

+ Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

+ Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

+ Tái phạm nguy hiểm.

- Khoản 3: phạt tù từ 03 năm đến 07 năm nếu thuộc các trường hợp sau:

+ Vật phạm pháp có số lượng rất lớn hoặc đặc biệt lớn;

+ Làm chết 02 người trở lên;

+ Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 122% trở lên;

+ Gây thiệt hại về tài sản 500.000.000 đồng trở lên.

- Khoản 4: Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm.