Các bằng chứng khoa học gần đây cho thấy phần lớn các bệnh truyền nhiễm mới nổi ở người có nguồn gốc từ động vật, trong đó tỷ lệ đáng kể liên quan đến ĐVHD. Sự suy giảm và xâm lấn sinh cảnh tự nhiên, cùng với sự gia tăng của hoạt động buôn bán, gây nuôi và tiêu thụ ĐVHD, làm gia tăng nguy cơ xuất hiện và lây lan các bệnh truyền lây từ động vật sang người. Những rủi ro này tiếp tục được nhấn mạnh trong bối cảnh các dịch bệnh toàn cầu gần đây, cho thấy tầm quan trọng của việc tiếp cận Một Sức Khỏe trong phòng, chống dịch bệnh.
Tại Việt Nam, buôn bán trái pháp luật và gây nuôi thương mại ĐVHD đặt ra nguy cơ đáng kể đối với sức khỏe cộng đồng và hệ thống chăn nuôi do điều kiện vệ sinh, an toàn sinh học và giám sát dịch bệnh còn hạn chế tại nhiều cơ sở. Việc kiểm tra sức khỏe đối với ĐVHD bị buôn bán trái pháp luật cũng chưa được thực hiện thường xuyên, làm gia tăng nguy cơ phát tán mầm bệnh trong chuỗi cung ứng và tại các điểm tiếp xúc giữa người, động vật nuôi và ĐVHD.
Trong bối cảnh đó, WCS Việt Nam phối hợp với các viện nghiên cứu, cơ quan quản lý nhà nước và các đối tác Một Sức Khỏe để triển khai nghiên cứu, giám sát dịch bệnh và đánh giá nguy cơ lây truyền giữa ĐVHD, động vật nuôi và con người tại các khu vực có nguy cơ cao. Các hoạt động tập trung tại những điểm nóng như chợ buôn bán ĐVHD, nhà hàng kinh doanh sản phẩm từ ĐVHD, cơ sở gây nuôi, trung tâm cứu hộ và các khu vực có sự hiện diện của ĐVHD gần khu dân cư.
Đồng thời, WCS Việt Nam thúc đẩy giám sát chủ động và bị động đối với một số bệnh truyền nhiễm trên ĐVHD, kết hợp đào tạo, tập huấn cho lực lượng kiểm lâm, cán bộ vườn quốc gia, khu bảo tồn và cán bộ thú y các cấp về phát hiện, báo cáo ca bệnh và xây dựng quy trình giám sát sức khỏe ĐVHD. Các hoạt động này nhằm tăng cường hệ thống giám sát dịch bệnh và giảm thiểu nguy cơ lây truyền bệnh giữa động vật và con người.
Một số kết quả nổi bật
- Triển khai Dự án Một Sức Khỏe giai đoạn 2025–2027, phối hợp với Viện Thú y và các cơ quan liên quan tại 05 tỉnh, thành phố gồm Bắc Ninh, Đồng Nai, Hà Nội, Ninh Bình và Quảng Trị nhằm nghiên cứu, giám sát và đánh giá nguy cơ lây truyền dịch bệnh giữa ĐVHD, động vật nuôi và con người. (Năm 2025)
- Thực hiện đánh giá nguy cơ lây truyền dịch bệnh tại các cơ sở gây nuôi ĐVHD tại tỉnh Quảng Trị, cung cấp bằng chứng thực tiễn phục vụ quản lý rủi ro dịch bệnh trong chuỗi cung ứng ĐVHD. (Tháng 6–9, 2025)
- Tăng cường hợp tác liên ngành giữa cơ quan thú y, cơ quan quản lý bảo tồn và các đối tác Một Sức Khỏe nhằm xây dựng và tối ưu hóa hệ thống giám sát sức khỏe ĐVHD tại Việt Nam.
Hội thảo tham vấn về “Bộ công cụ phân tích chính sách, pháp luật” nhằm hoàn thiện khung chính sách, pháp luật theo phương pháp tiếp cận Một Sức khoẻ, Hà Nội tháng 7/2026