2.4.1. Xem xét kháng cáo, kháng nghị đối với bản án sơ thẩm
Kháng cáo, kháng nghị được hiểu là quyền đề nghị Tòa án cấp trên xem xét và xét xử lại bản án hay quyết định của Tòa án sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật của những người tham gia tố tụng và Viện kiểm sát. Sau phiên tòa sơ thẩm, nếu có kháng cáo, kháng nghị, Thẩm phán được phân công cần sử dụng Bảng chỉ dẫn P2P như một công cụ rà soát hệ thống để đánh giá tính có căn cứ của các yêu cầu này. Việc rà soát tập trung vào các nhóm nội dung trọng tâm:
- Về định tội danh và áp dụng pháp luật: Đối chiếu nội dung kháng cáo, kháng nghị với các vấn đề pháp lý trọng tâm đã được xem xét và kết luận trong bản án sơ thẩm. Tập trung kiểm tra tính chính xác của việc xác định loài ĐVHD, đối tượng tác động và khung hình phạt áp dụng dựa trên các căn cứ chứng minh đã được hệ thống hóa.
- Về hình phạt và các tình tiết liên quan: Sử dụng P2P kiểm tra lại quá trình đánh giá các tình tiết này trong bản án sơ thẩm và đưa hình phạt tương xứng với mức độ nguy hiểm của hành vi và không bỏ sót các tình tiết có ý nghĩa pháp lý đã được làm rõ tại phiên tòa.
- Về xử lý vật chứng và biện pháp tư pháp: Rà soát tính đúng đắn trong việc xử lý cá thể ĐVHD, bộ phận cơ thể hoặc công cụ, phương tiện phạm tội. Trọng tâm là kiểm tra việc áp dụng thứ tự ưu tiên xử lý vật chứng theo quy định chuyên ngành, tránh nhầm lẫn giữa các chế độ xử lý của từng nhóm tội danh.
- Về các biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế: Đối chiếu nội dung bản án với các chỉ dẫn tương ứng trong bảng chỉ dẫn P2P và các quy định của BLHS, BLTTHS để đánh giá tính hợp pháp, cần thiết và tương xứng của các quyết định này.
2.4.2. Tổng hợp, lưu trữ và rút kinh nghiệm sau xét xử các vụ án liên quan đến động vật hoang dã
Sau khi ban hành bản án, Thẩm phán cần thực hiện việc tổng hợp, lưu trữ và rút kinh nghiệm xét xử có ý nghĩa quan trọng đối với việc nâng cao chất lượng giải quyết các vụ án hình sự nói chung và các vụ án liên quan đến ĐVHD; động vật nguy cấp, quý, hiếm. Quy trình thực hiện dựa trên Bảng chỉ dẫn P2P bao gồm:
- Tổng hợp và đối chiếu nghiệp vụ: Rà soát lại toàn bộ quá trình giải quyết vụ án dựa trên khung P2P để đánh giá mức độ chính xác trong việc xác định tội danh, áp dụng pháp luật chuyên ngành và xử lý vật chứng. Nhận diện các vấn đề pháp lý mới phát sinh hoặc những hạn chế trong phối hợp với cơ quan giám định, định giá. Việc đối chiếu này giúp Thẩm phán nhận diện rõ những nội dung đã được làm rõ đúng trọng tâm, cũng như những vấn đề còn hạn chế hoặc chưa được khai thác đầy đủ trong quá trình xét xử.
- Lưu trữ hồ sơ điển hình: ngoài việc lưu trữ hồ sơ vụ án, bản án, quyết định của Tòa án và các tài liệu liên quan theo đúng quy định, cần xây dựng kho dữ liệu về các tình huống điển hình như phương pháp bác bỏ lập luận "không biết loài quý hiếm", cách xử lý các loại tang vật đặc biệt (ngà voi, sừng tê giác, động vật sống). Đây là nguồn tư liệu quan trọng phục vụ cho việc nghiên cứu, tham khảo và áp dụng thống nhất pháp luật trong các vụ án tương tự.
- Rút kinh nghiệm: Kinh nghiệm này giúp Thẩm phán nhận diện rõ những nội dung trọng tâm trong các vụ án tương tự, cũng như các vấn đề còn hạn chế hoặc chưa được khai thác đầy đủ trong quá trình xét xử. Đồng thời, qua việc phân tích các tình huống điển hình , như cách xác định loài ĐVHD bị xâm hại, cách đárong vụ án cụ thể mà còn góp phần hoàn thiện kỹ năng điều hành phiên tòa, kỹ năng lập luận và viết bản án của Thẩm phán.
MỤC LỤC
CHỈ DẪN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT TRONG XÉT XỬ CÁC VỤ ÁN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỘNG VẬT HOANG DÃ
PHẦN I. BẢNG CHỈ DẪN P2P TRONG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT ĐỂ GIẢI QUYẾT VỤ ÁN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỘNG VẬT HOANG DÃ
CHƯƠNG 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TỘI PHẠM LIÊN QUAN ĐẾN ĐỘNG VẬT HOANG DÃ
1.1. Khái niệm tội phạm liên quan đến động vật hoang dã
1.2. Đặc điểm của tội phạm liên quan đến động vật hoang dã
CHƯƠNG 2. NỘI DUNG BẢNG CHỈ DẪN P2P TRONG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT ĐỂ GIẢI QUYẾT VỤ ÁN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỘNG VẬT HOANG DÃ
2.1. Nhận thức chung về phương pháp P2P và bảng chỉ dẫn P2P
2.2. Hướng dẫn sử dụng bảng chỉ dẫn P2P
2.3. Nội dung bảng chỉ dẫn P2P đối với tội vi phạm quy định bảo vệ động vật hoang dã, động vật nguy cấp, quý, hiếm và các tội phạm khác có liên quan
Điều 234. Tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã
Điều 244. Tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm
Điều 242. Tội huỷ hoại nguồn lợi thuỷ sản
Điều 190. Tội sản xuất, buôn bán hàng cấm
Điều 191. Tội tàng trữ, vận chuyển hàng cấm
Điều 360. Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao hoặc công cụ hỗ trợ
Điều 324. Tội rửa tiền
Điều 341. Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức
Điều 353: Tội tham ô tài sản
Điều 359. Tội giả mạo trong công tác
PHẦN II. HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG P2P TRONG HOẠT ĐỘNG XÉT XỬ TỘI PHẠM LIÊN QUAN ĐẾN ĐỘNG VẬT HOANG DÃ
CHƯƠNG 1. SỬ DỤNG P2P PHỤC VỤ CHO GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ XÉT XỬ SƠ THẨM
1.1. Khái quát chung về giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án hình sự liên quan đến động vật hoang dã
1.2. Nhận hồ sơ vụ án, bản cáo trạng và thụ lí vụ án liên quan đến động vật hoang dã
1.3. Nghiên cứu hồ sơ vụ án liên quan đến động vật hoang dã
1.4. Ban hành các quyết định và tiến hành một số hoạt động khác trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm.
1.5. Xác định các vấn đề pháp lý trọng tâm và dự kiến tình huống phát sinh tại phiên tòa xét xử sơ thẩm
1.6. Thực hiện các hoạt động cần thiết để chuẩn bị mở phiên toà xét xử sơ thẩm
CHƯƠNG 2. SỬ DỤNG P2P PHỤC VỤ CHO HOẠT ĐỘNG XÉT XỬ TẠI PHIÊN TOÀ SƠ THẨM VÀ SAU KHI KẾT THÚC PHIÊN TOÀ SƠ THẨM
2.1. Xác định các vấn đề cần làm rõ khi xét hỏi tại phiên tòa
2.2. Điều hành các hoạt động tố tụng tại phiên tòa sơ thẩm
2.3. Xây dựng phần nhận định trong bản án sơ thẩm
2.4. Các hoạt động tố tụng sau khi kết thúc phiên tòa
2.5. Một số sai sót thường gặp khi không sử dụng P2P trong việc giải quyết vụ án liên quan đến động vật hoang dã
CHƯƠNG 3. MỘT SỐ TÌNH HUỐNG PHÁP LÝ ĐIỂN HÌNH TRONG XÉT XỬ CÁC TỘI PHẠM LIÊN QUAN ĐẾN ĐỘNG VẬT HOANG DÃ
3.1. Mục đích của việc xây dựng các tình huống tham khảo
3.2. Phạm vi của các tình huống được lựa chọn
3.3. Các tình huống cụ thể
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO