Hà Nội, ngày 21 tháng 5 năm 2026, Tổ chức Wildlife Conservation Society, Văn phòng đại diện tại Việt Nam (WCS Việt Nam) tổ chức hội thảo “Nâng cao hiệu quả quản lý sản xuất và lưu hành thực phẩm bảo vệ sức khỏe và dược phẩm có thành phần từ động vật hoang dã”.
WCS Việt Nam chia sẻ về khung pháp lý quốc tế và quốc gia về bảo vệ động vật hoang dã, Hà Nội, tháng 5 năm 2026.
Hội thảo có sự tham dự của hơn 40 đại biểu là đại diện các đơn vị của Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính, Bộ Công thương, cơ quan thẩm quyền quản lý CITES và cơ quan khoa học CITES Việt Nam, các cơ quan quản lý về an toàn thực phẩm và quản lý thị trường của TP. Hải Phòng và tỉnh Bắc Ninh; cùng đại diện các cơ sở đào tạo, trung tâm nghiên cứu và tổ chức phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực dược liệu, y học cổ truyền và bảo vệ động vật hoang dã (ĐVHD); cùng đại diện một số hiệp hội ngành nghề, doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe và dược phẩm.
Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Hoàng Bích Thuỷ, Trưởng đại diện WCS Việt Nam nhấn mạnh rằng việc sản xuất, lưu hành và quảng bá các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe và dược phẩm có chứa thành phần từ ĐVHD, đặc biệt là các loài nguy cấp, quý, hiếm như tê tê, đang đặt ra nhiều thách thức đối với công tác quản lý nhà nước và thực thi pháp luật về bảo vệ ĐVHD tại Việt Nam. Trong bối cảnh thương mại điện tử và quảng cáo trực tuyến phát triển nhanh chóng, việc tăng cường phối hợp liên ngành, hoàn thiện cơ chế quản lý; đồng thời nâng cao hiệu quả kiểm soát chuỗi cung ứng, lưu hành và tiêu thụ các sản phẩm này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công tác bảo tồn ĐVHD.
Tại hội thảo, các đại biểu đã được cập nhật về tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ ĐVHD tại Việt Nam, cũng như tình hình lưu hành trên thị trường các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe và dược phẩm có chứa thành phần từ ĐVHD, bao gồm các sản phẩm chứa vảy tê tê (xuyên sơn giáp). Theo số liệu thống kê từ các nguồn mở giai đoạn 2021–2025, WCS Việt Nam ghi nhận 235 vụ vi phạm liên quan đến tê tê trên tổng số 1.362 vụ việc vi phạm pháp luật về ĐVHD, chiếm khoảng 17% tổng số vụ việc được phát hiện, thu giữ khoảng 430 cá thể tê tê và hơn 20 tấn vảy tê tê, chủ yếu là vảy của các loài tê tê châu Phi.
Các chuyên gia cũng cho biết “xuyên sơn giáp” là tên gọi trong y học cổ truyền của vảy tê tê phơi khô, đã xuất hiện từ sớm trong các tài liệu y học cổ truyền. Khảo sát năm 2025 của WCS Việt Nam trên các nền tảng thương mại điện tử ghi nhận 16 sản phẩm có thông tin trên nhãn hoặc bao bì thể hiện chứa thành phần “xuyên sơn giáp”, được quảng bá với nhiều công dụng như chăm sóc sức khỏe phụ nữ, bồi bổ cơ thể, giải độc, thanh nhiệt, điều trị bệnh ngoài da, tăng cường sinh lực và cải thiện các bệnh về đường hô hấp.
Tại hội thảo, WCS Việt Nam và cùng các chuyên gia cũng chia sẻ kết quả rà soát khung chính sách, pháp luật quốc tế và Việt Nam về bảo vệ ĐVHD, cũng như quản lý, sản xuất và lưu hành thực phẩm bảo vệ sức khỏe, dược phẩm có thành phần từ ĐVHD. Kết quả ban đầu cho thấy vẫn còn nhiều khoảng trống pháp lý và sự thiếu thống nhất giữa pháp luật về dược, an toàn thực phẩm với pháp luật về bảo tồn ĐVHD và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES); đặc biệt liên quan đến truy xuất nguồn gốc nguyên liệu. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh nguy cơ các sản phẩm có nguồn gốc từ ĐVHD dễ được hợp thức hóa dưới danh nghĩa “dược liệu” hoặc “chiết xuất tự nhiên”, đặc biệt trong bối cảnh hoạt động quảng cáo và kinh doanh trên môi trường trực tuyến ngày càng phát triển.
Các đại biểu thảo luận nhóm, Hà Nội, tháng 5 năm 2026
Trong các phiên thảo luận, các đại biểu tập trung đề xuất các giải pháp phối hợp liên ngành và nội dung ưu tiên nhằm tăng cường kiểm soát việc sử dụng dược liệu có nguồn gốc từ ĐVHD, đặc biệt là các loài nguy cấp, quý, hiếm; cải thiện tính đồng bộ của chính sách pháp luật và hướng dẫn chuyên môn trong lĩnh vực quản lý dược, an toàn thực phẩm và bảo tồn ĐVHD; đồng thời thúc đẩy nghiên cứu, phổ biến các loại dược liệu thay thế và triển khai các giải pháp giảm nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm chứa thành phần từ ĐVHD trong cộng đồng.
Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ dự án “Phòng, chống buôn bán tê tê ở châu Á” được tài trợ bởi “Quỹ bảo vệ tê tê”, một sáng kiến của Mạng lưới Bảo tồn Động vật Hoang dã và Chương trình Cứu trợ Tê tê, do WCS Việt Nam triển khai, thực hiện.